‘Barazkijalea’, Han Kangen gorputzaren kontrolari buruzko nobela poetiko eta indartsua | Culture | Naiz

Welcome to Subscriber News You have accessed a news of payment and have consumed a click of your personal account. FEB. 18 2026 - 11:51h Maider Iantzi Aktualitateko erredaktorea / Redactora de actualidad ‘Barazkijalea’, Han Kangen gorputzaren kontrolari buruzko nobela poetiko eta indartsua Gema Lopez Las Herasek Han Kangen ‘Barazkijalea’ euskaratu du, Sora Ryu korearraren laguntzaz jatorrizko bertsioarekiko fideltasuna ziurtatuta. Nobela poetiko eta indartsua da, Nobel Sariaren irabazlea. Gordin erakusten du gizarteak zer indarkeriaz tratatzen dituen ‘normaltzat’ jotzen ez direnak.  Gema Lopez Las Heras itzultzailea, ‘Barazkijalea’ aurkezten. (Jon URBE | FOKU) Gorputzaren kontrolari buruzko liburu bat da Han Kangen ‘Barazkijalea’. Modu gordin eta krudelean erakusten du gizarteak nolako indarkeriaz tratatzen dituen eta nola patologizatzen dituen ‘normaltzat’ jotzen ez diren horiek. Norberaren intimitatearen eta metamorfosiaren esplorazio erradikal bat ere bada eleberria, Kafkaren ‘Metamorfosia’-ren erreferentziaz hornitua. Hemen, ordea, transformazioak harreman zuzena du generoarekin: emakumearen gorputza da gudu zelaia, eta aldaketa askatasun ekintza bat da. Erotasuna Gema Lopez Las Herasek euskarara ekarri duen obraren bertze gai bat, istorioaren protagonista erotzat hartzen baitute. Baina zein da benetan eroa, haragia eta indarkeria oro baztertu nahi dituena ala indarkeria normalizatzen duena?Lopez Las Herasek Literaturako Nobel saridunak euskaratzeko Jokin Zaitegi bekari esker egin du itzulpena. Eta aurkezpenean ondoan izan ditu lehiaketaren antolatzaileak: Arrasate Euskaldundu Dezagun elkartea, Elkar argitaletxea eta Arrasateko Udala. Artista bisual batHala deskribatu du itzultzaileak 2024an Literaturako Nobel Saria lortu zuen lanaren estiloa: «Prosa soila da, beharbada hotza, baina oso poetikoa, lirikoa, tarteka onirikoa ere bai, ametsak kontatzen dituelako. Eszena oso bisualak dira, batzuetan deserosoak, nahiko goreak. Ia artista bisual bat da idazlea. Eszena oso bereziak, ezohikoak, eta oso gogorrak sortzen ditu». Han Kang 1970ean jaio zen Hego Koreako Gwangju herrian, eta umea zela Seulera joan zen bizitzera familiarekin batera. Bertan Korear Literatura ikasi eta 1995ean argitaratu zuen lehen liburua. Geroztik denetarik idatzi du: eleberria, narrazioa, poesia eta saiakera. Gaur egungo Hego Koreako ahotsik garrantzitsuenetakoa da. Nazioartean sona handia lortu zuen, hain zuzen ere, ‘Barazkijalea’ nobelari esker. Lehen korearra izan da Literaturako Nobel saria lortzen, baita lehen emakume asiarra ere. Gaur egungo Seulen girotuta, Yeonghye emakume gaztearen istorioa kontatzen du ‘Barazkijalea’-k. Etxekoandre bat da, senarraren erranetara bizi dena, baina amesgaizto batzuen ondorioz, haragia jateari utzi dio bat-batean, eta horrek izugarrizko krisia piztuko du bikotean, familian eta inguru sozialean.  Hiru ikuspuntuHiru ataletan antolatuta dago liburua. Hasieran modu independentean argitaratu zituen idazleak, eta gero elkartu zituen nobela batean. Pertsonaia baten ikuspuntutik kontatua dago bakoitza, baina protagonistak ez du ahots propiorik. Lehen ataleko narratzailea senarra da. «Berekoia, konformista, superfiziala. Ezin du ulertu emaztearen bat-bateko aldaketa, eta desohore ikaragarria da berarentzat. Familiak ere presio handia egingo dio Yeonghyeri», adierazi du Las Herasek.Bigarren kapitulua koinatuak kontatua dago. Artista da eta Yeonghyeren gorputzaren atal jakin batekin obsesionatzen da. Desira pizten zaio eta artistikoki zein erotikoki esplotatu nahi du.Ahizparena da hirugarren ataleko ahotsa. «Bertatik bertara biziko du Yeonghyeren hondamendia, fisikoa eta mentala. Bere metamorfosian, haragia baztertzen hasi eta animalia jatorriko edozer ukatuko du, eta, azkenerako, jateari ere bai. Helburu bakarra giza kondizioari eta indarkeria guztiari ihes egitea eta landare bilakatzea izango da».Sora Ryuren ekarpena Itzulpena egiteko, jatorrizko lana koreeraz izanik, zubi hizkuntzak erabili ditu Gema Lopez Las Herasek, frantsesa eta espainola. Ingelesa ere bai neurri txikiagoan. «Badirudi ingelesezko itzulpena ez dela oso fidela, horregatik gomendatzen zuten frantsesezkoa eta gaztelaniazkoa», azaldu du.Baina frantsesezkoa eta gaztelaniazkoa konparatzean, inkoherentzia dezente ikusi zituen batetik bertzera. «Edukiarekin lotutakoak batzuetan. Beste kasu askotan, esaldi nahiko diferenteak ziren zentzuaren edo estiloaren aldetik». Sora Ryu korearra bidelagun izan du itzulpen prozesu osoan. Korearra da, Euskal Herrian bizi da eta euskaraz daki. «Zalantzak erantzun dizkit, aipatutako akats edo inkoherentzia horiek banan-banan argitu, eta, horrez gain, itzulpenaren errepaso osoa egin du. Bere lanari esker, ziurta dezaket fidela dela euskarazko itzulpena. Eskerrik asko, Sora». Arrasto sakonaAunitzen ustez Han Kangen eleberririk onena da ‘Barazkijalea’. Lopez Las Herasen iritziz, hala da. «Espero dut irakurleek nik bezala gozatzea. Istorio laburra da, baina indar handikoa. Oso erraz irakurtzen da, hasieratik harrapatzen gaituelako, eta gero arrasto sakona uzten du, galdera eta auzi asko birpentsatzera eramaten gaitu. Nobela ezohikoa eta zirraragarria da. Agian ez da edonori gustatzeko modukoa, baina ez du inor hotz-epel utziko», adierazi du.Pertsonaia dezente daude nobelan eta erregistro ezberdinak erabiltzen dituzte, guk hika eta zuka erabiliko genituzkeen modu antzekoan. «Koreeraz erregistro dezente dituzte, garrantzitsuenak lau: oso formala, formala, informala eta oso informala. Sorari eskatu nion zehazteko solaskide bakoitzak zer erregistrotan hitz egiten zuen. Horren arabera egokitu ditut erregistroak hika eta zuka idazteko. Hasieran arraroa egiten bazitzaidan ere koreeraz hitanoa sartzea, guztiz bat dator. Senar-emazteek hika egiten dute elkarrekin, senarrak amaginarrebari eta aitaginarrebari zuka...», agertu du itzultzaileak. Zaitegi bekaJokin Zaitegi itzulpen lehiaketari esker, honako idazleen lanak irakur ditzakegu euskaraz: Imre Kertsesz, J.M. Coetzee, Elfriede Jelinek, Harold Pinter, Orhan Pamuk, Doris Lessing, J.M.G. Le Clézio, Herta Müller, Mario Vargas Llosa, Tomas Tranströmer, Mo Yan, Svetlana Aleksievitx, Bob Dylan, Kazuo Ishiguro, Olga Tokarczuk, Peter Handke, Louise Glück, Abdulrazak Gurnah, Annie Ernaux (Gema Lopez de las Herasek itzulia hau ere) eta Jon Fosse. Iragarri dutenez, datorren urtean ez da itzulpenik izango, ez dutelako László Krasznahorkai, 2025eko Nobel sariduna, itzultzeko eskubiderik lortu. Horrenbestez, ez da Zaitegi bekarik deituko. Gipuzkoa Fallece el corredor de montaña legazpiarra Jokin Uribetxeberria en el monte Korosti World Irán advierte de nuevas armas, ataque a «gran escala» en Teherán: lo último de la guerra Basque Country Una trifulca de bar que ha durado 10 años: se cumple la última condena por el ‘caso Altsasu’ Basque Country «Tenemos que lograr que las niñas se quieran, se valoren y que hagan lo que quieran» Basque Country Denuncian violencia sexual contra una jugadora de 14 años en el club Padura de Arrigorriaga Hi, Disconnect Naiz Contact Contact arreta@naiz.eus (+34) 943 50 60 10 Mediabask Contact Contact abonnements@mediabask.eus (+33) 09 75 12 97 02 Enter Enter your details to login Login with Google Forgot your password? Register